Jakie zastosowania spoiw do lutowania twardego zawierających kadm można uznać za zastosowania ze względów bezpieczeństwa (odstępstwo określone w pkt 9 pozycji 23 załącznika XVII do rozporządzenia REACH)?

Ustęp 8 pozycji 23 załącznika XVII do rozporządzenia REACH stanowi, że kadm i jego związki nie mogą być stosowane w spoiwach do lutowania twardego w stężeniu równym lub większym niż 0,01 % masowego. Ponadto spoiwa do lutowania twardego nie mogą być wprowadzane do obrotu, jeżeli stężenie kadmu (wyrażone jako kadm metaliczny) jest równe lub większe niż 0,01 % masowego. W ustępie tym określono również, że przez lutowanie rozumie się technikę łączenia z wykorzystaniem stopów, przeprowadzaną w temperaturze powyżej 450°C. Zgodnie z poniższym ustępem 9, w drodze odstępstwa ustęp 8 nie ma zastosowania do materiałów wypełniających do lutowania twardego stosowanych w przemyśle obronnym i lotniczo-kosmicznym, ani do materiałów wypełniających do lutowania twardego stosowanych ze względów bezpieczeństwa. Aspekt bezpieczeństwa związany z tym odstępstwem polega na tym, że stosowanie materiałów wypełniających do lutowania twardego zawierających kadm może zapobiegać wypadkom powodującym cierpienie ludzi lub zanieczyszczenie środowiska.W celu ułatwienia egzekwowania przepisów podano przykłady zastosowań. Można uznać, że odstępstwo dotyczące stosowania materiałów lutowniczych zawierających kadm ze względów bezpieczeństwa, o którym mowa w ust. 9 pozycji 23, obejmuje obecne zastosowania, takie jak: materiały lutownicze stosowane w kołach turbin w technologii elektrowni w temperaturach poniżej 650°C. Koła turbin w elektrotechnice stanowią elementy napędów obrotowych sprężarek gazu i pomp zasilających kotły, w których prędkość obrotowa wynosi od około 1000 obrotów na minutę (rpm) do 20 000 rpm. Spoiwa lutownicze zawierające kadm są niezbędne, ponieważ można je stosować w temperaturach poniżej 650 °C bez obniżania wytrzymałości materiału podstawowego (metalu bazowego). Materiały lutownicze bezkadmowe wymagają wyższych temperatur, co powoduje osłabienie materiału podstawowego. Osłabienie materiału podstawowego może prowadzić do uszkodzenia koła turbiny. Ze względu na wysoką prędkość obrotową odłamki i fragmenty mogą spowodować obrażenia pracowników oraz innych osób znajdujących się w pobliżu koła. Awaria koła turbiny może również skutkować całkowitym wyłączeniem elektrowni, stacji sprężającej gazociągu lub rafinerii. Spoiwa lutownicze stosowane w rurach i przewodach, w których transportowany jest acetylen pod wysokim ciśnieniem (1,5–17 barów). Spoiwa lutownicze zawierające kadm są niezbędne w procesie łączenia rur i przewodów, w których transportowany jest acetylen, w celu uniknięcia tworzenia się substancji wybuchowych. Acetylen tworzy substancje wybuchowe w połączeniu z miedzią i srebrem, a także z innymi materiałami (np. powstaje acetylenek miedzi i acetylenek srebra). Kadm zmniejsza ogólną zawartość procentową miedzi i srebra w spoiwach do poziomu, przy którym nie dochodzi do tworzenia się substancji wybuchowych. Kolejnym powodem stosowania kadmu w spoiwach lutowniczych do tego zastosowania jest to, że kadm ułatwia działanie kapilarne i penetrację lutu, zapewniając wysokiej jakości połączenie o dużej integralności w przypadku rur i przewodów, w których transportowany jest acetylen pod wysokim ciśnieniem (1,5–17 bar). Uwalnianie acetylenu z rur i przewodów może również stanowić poważne zagrożenie, ponieważ acetylen jest gazem wysoce łatwopalnym i wybuchowym zarówno w kontakcie z powietrzem, jak i bez niego.Inne zastosowania, które chciałyby skorzystać z odstępstwa, muszą wykazać podobne aspekty bezpieczeństwa, jak opisano powyżej. Rozważania te powinny uwzględniać dostępność na rynku bezkadmowych materiałów do lutowania twardego, które mogą w równoważny sposób spełnić wymogi bezpieczeństwa związane z konkretnym zastosowaniem tych materiałów. Zob. również raport ECHA „Stosowanie materiałów do lutowania twardego zawierających kadm ze względów bezpieczeństwa” [PDF].